Hướng dẫn dạy học môn NGư văn năm 2011-2012

Thứ tư - 19/10/2011 12:14

SỞ GD-ĐT LÂM ĐỒNG

PHÒNG GDTrH

 

       HƯỚNG DẪN DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN THCS, THPT

NĂM HỌC 2011 – 2012

 

Thực hiện văn bản chỉ đạo số 5358/BGDĐT – GDTrH ngày 12/8/2011 của Vụ Giáo dục Trung học - Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc “Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ GDTrH năm học 2011 – 2012"; Ngoài những nhiệm vụ trọng tâm của bậc học được quy định tại công văn số  848 /SGD&ĐT – GDTrH ngày 18/8/2011 của Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ Giáo dục trung học năm học 2011 – 2012, Phòng Giáo dục Trung học hướng dẫn một số nội dung  về việc triển khai dạy học bộ môn Ngữ văn THCS, THPT như sau:

 

   I. NHIỆM VỤ CHUNG

Tiếp tục thực hiện các yêu cầu về đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá, dạy học phân hóa trên cơ sở chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn THCS, THPT; tạo ra sự chuyển biến cơ bản về đổi mới kiểm tra, đánh giá thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học. Hướng dẫn phương pháp học tập phù hợp đối tượng học sinh để không ngừng nâng cao chất lượng học tập bộ môn.

 

   II.NHIỆM VỤ CỤ THỂ

1.Thực hiện phân phối chương trình

      Căn cứ tinh thần Công văn số 5842/BGDĐT-VP ngày 01 tháng  9 năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc  hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học đối với môn Ngữ văn theo hướng tinh giảm, trên cơ sở  thực tế về điều kiện dạy học tại địa phương, Sở Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản  hướng dẫn việc điều chỉnh phân phối chương trình dạy học bộ môn Ngữ văn THCS, THPT (trên cơ sở phân phối chương trình  đã ban hành từnăm học 2008 – 2009 và  nội dung điều chỉnh phân phối chương trình môn Ngữ văn áp dụng từ năm học 2009 – 2010). Tuy nhiên, tuỳ tình hình thực tế vùng, miền, loại hình trường lớp, Sở Giáo dục và Đào tạo khuyến khích các trường có thể tiếp tục xây dựng bổ sung để có phân phối chương trình chi tiết của đơn vị đảm bảo phù hợp thực tế đơn vị, cân đối giữa nội dung và thời gian thực hiện, đồng thời phù hợp với điều chỉnh nội dung dạy học mới. Các phân phối chương trình của đơn vị  nếucó điều chỉnh so với phân phối chương trình do Sở Giáo dục và Đào tạo ban hành cần có sự phê duyệt của Hiệu trưởng đơn vị và có báo cáo về Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng (Phòng Giáo dục trung học).

2. Tổ chức  dạy  - học theoyêu cầu chuẩn kiến thức, kỹ năng

Tổ chức dạy học phân hóa theo năng lực của học sinh dựa theo chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, THPT và hướng dẫn thực hiện chương trình, điều chỉnh nội dung dạy học của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

- Trong quá trình thiết kế bài dạy, tổ chức ôn tập, xây dựng ma trận đề và thiết kế đề kiểm tra đánh giá; giáo viên cần bám sát hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kỹ năng môn học.Việc khai thác sâu kiến thức, kỹ năng phải phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh.

 

- Nếu có các cách hiểu khác nhau về một chủ đề, một nội dung nào đó giữa SGK và SGV, giáo viên căn cứ vào tài liệu Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kỹ năng để thiết kế bài giảng.

Nếu SGK hay SGV có những đơn vị kiến thức mà không nêu trong tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức và kỹ năng, giáo viên có thể chọn để giới thiệu  kiến thức đóđến đối tượng học sinh khá, giỏi. Nếu SGK hay SGV không có các đơn vị kiến thức mà trong tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức và kỹ năng có, yêu cầu giáo viên phải sưu tầm bổ sung để dạy cho học sinh.

            Các bài thuộc các phân môn cần được nhìn nhận bình đẳng; Các loại bài đọc hiểu, các văn bản văn học Việt Nam, văn học nước ngoài đều có giá trị ngang nhau trong dạy học, đánh giá và kiểm tra. Trong phân phối chương trình cấp THCS có một số bài phải học trong 2 tuần khác nhau (vì phải dành thời lượng để kiểm tra), Giáo viên cần chú ý tới sự nhất quán của bài học, nhắc lại nội dung bài đã thực hiện ở tuần trước.

3. Yêu cầu thực hiện đổi mới phương pháp dạy học

Tiếp tục thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy để không ngừng nâng cao chất lượng học tập bộ môn.

- Thiết kế bài dạytheo khung giáo án đã thống nhất trong đợt tập huấn hè 2010 và việc soạn giáo án đề kiểm tra theo những yêu cầu đã thống nhất trong đợt tập huấn hè 2011. 

- Thiết kế, tổ chức, hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập với các hình thức đa dạng, phong phú, có sức hấp dẫn, phù hợp với đặc trưng bài học, với đặc điểm, trình độ học sinh, với điều kiện cụ thể của lớp, trường, địa phương…

- Cần lựa chọn phương pháp dạy học thích hợp, xây dựng hệ thống câu hỏi hợp lý; tập trung vào trọng tâm, tránh nặng nề, quá tải nhất là đối với những bài dài, bài khó, bài nhiều kiến thức mới; chú trọng bồi dưỡng năng lực độc lập suy nghĩ cho học sinh, giúp học sinh biết vận dụng sáng tạo kiến thức đã học vào thực tế, tránh cho các em thói quen ghi nhớ máy móc, lối học thụ động. Cần chú ý tổ chức cho học sinh được trao đổi, thảo luận dưới nhiều hình thức nhằm tích cực hóa vai trò chủ thể sáng tạo của học sinh, tránh tình trạng dạy học theo lối đọc chép, tình trạng “đậm kiến thức, nhạt kỹ năng”. Chú trọng dạy học thực hành, bảo đảm cân đối giữa truyền thụ kiến thức và rèn luyện kỹ năng làm bài cho học sinh.

- Chú trọng thực hiện lồng ghép, tích hợp giáo dục đạo đức, giáo dục kỹ năng sống thông qua bài dạy.

-  Chú trọng việc tổ chức  dạy học phân hóa theo năng lực của học sinh dựa trên chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn. Giáo viên cần căn cứ vào hướng dẫn thực hiện chương trình và điều chỉnh nội dung dạy học của Bộ Giáo dục và Đào tạo  (thực hiện từ năm học 2011 – 2012) để sử dụng hợp lý sách giáo khoa khi giảng bài trên lớp.

4. Yêu cầu Kiểm tra, đánh giá bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng

- Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo đúng quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tổ chức đủ số lần kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra học kỳ cả lý thuyết và thực hành.Việc kiểm tra, đánh giá phải lấy số tiết quy định trong phân phối chương trình làm chuẩn.Nội dung kiểm tra, đánh giá phải căn cứ vào chuẩn kiến thức, kỹ năng của môn học của từng lớp; đó là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu cần đạt vềkiến thức, kỹ năng của học sinh sau mỗi giai đoạn, mỗi lớp, mỗi cấp học.

- Tăng cường đổi mới khâu kiểm tra, đánh giá thường xuyên,định kỳ; đảm bảo chất lượng kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kỳ chính xác, khách quan, công bằng; không hình thức, đối phó nhưng cũng không gây áp lực nặng nề, vừa có khả năng phân hóa cao. Tăng cường đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng đặt câu hỏi mở nhằm kiểm tra kiến thức kỹ năng cơ bản, năng lực vận dụng kiến thức của người học, thay vì chỉ kiểm tra học thuộc lòng, ghi nhớ máy móc kiến thức.

- Chú trọng đánh giá toàn diện học sinh: Kiến thức, kỹ năng, thái độ, hành vi, ứng xử, giao tiếp...của học sinh; đảm bảo độ tin cậy, chính xác, khách quan, công bằng, đảm bảo yêu cầu phân hóa.

- Đánh giá phải kết hợp với nhận xét để học sinh nhận biết những sai sót của mình về kiến thức, kỹ năng…giúp học sinh sửa chữa những lỗi mình mắc phải. Qua kiểm tra đánh giá, giáo viên cần rút kinh nghiệm để phát hiện những sai sót trong quá trình dạy và đánh giá, từ đó thay đổi cách dạy sao cho phù hợp với học sinh…

- Việc ra đề kiểm tra đảm bảo được mức độ nhận biết, tăng cường mức độ thông hiểu và vận dụng. Với các bài kiểm tra học kỳ, cuối năm cần dành ít nhất 50% thời gian làm bài cho các nội dung ở cấp độ tư duy thông hiểu và vận dụng.

 - Các tổ chuyên môn tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm qui trình kỹ thuật và các bước ra đề kiểm tra, ra đề thi qua việc xây dựng khung ma trận ra đề và đáp án biểu điểm. Tổ chức biên soạn đề kiểm tra theo ma trận đề của các chủ đề, học kỳ, cuối năm đảm bảo các yêu cầu như các văn bản quy định (Công văn số 8773/ BGD-ĐT ngày 30/12/2010).  Mỗi giáo viên phải tự xây dựng được ma trận và biên soạn đề kiểm tra.Trong mỗi học kỳ, mỗi khối 10, 11, 12 có ít nhất 2 bài kiểm tra được biên soạn theo ma trận đề  thống nhất kiểm tra chung theo khối lớp.

 Tùy theo điều kiện thực tế của đơn vị, Sở Giáo dục và Đào tạo khuyến khích đề kiểm tra có hai hình thức tự luận và trắc nghiệm, tỷ trọng giữa hai hình thức đề kiểm tra được chọn lựa phù hợp đối tượng học sinh và loại hình kiểm tra.  Riêng đề  kiểm tra học kỳ I, học kỳ II của khối lớp 12 vẫn theo hình thức tự luận nhiều câu hỏi.

- Ngoài ra, trên cơ sở những nội dung trao đổi trong hội nghi tập huấn về kiểm tra đánh giá hè 2011, giáo viên từng bước tiếp cận những vấn đề về năng lực cần đánh giá, nội dung, hình thức, cấu trúc đề kiểm tra trong Chương trình quốc gia đánh giá kết quả học tập của học sinh phổ thông (Pisa) đối với môn Ngữ văn.

5. Về dạy học tự chọn

 Tổ chuyên môn cần thường xuyên trao đổi, rút kinh nghiệm, kịp thời tìm ra phương pháp dạy học tự chọn đạt hiệu quả cao; cần định hướng cho học sinh lựa chọn chuyên đề tự chọn phù hợp với khả năng của các em.(Giáo viên phải có giáo án dạy môn học tự chọn cũng như dạy chuyên đề tự chọn). Khi dạy học chủ đề tự chọn bám sát cần chú trọng nội dung ôn tập, hệ thống hoá, khắc sâu kiến thức, kỹ năng, không bổ sung kiến thức nâng cao mới.

6. Về dạy tích hợp kỹ năng sống; nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào môn Ngữ văn.  

            Nguyên tắc tích hợp kỹ năng sống; nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào bài học một cách tự nhiên, phù hợp với nội dung bài học, phù hợp với đặc điểm, điều kiện cụ thể của đơn vị. Việc tích hợp làm cho bài học sinh động, gắn với thực tế  hơn và không làm quá tải bài học.

            Phương pháp dạy của các bài tích hợp kỹ năng sống; nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh phải góp phần phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập.

            Kiểm tra đánh giá kỹ năng sống; nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào bài học được lồng ghép trong kiểm tra đánh giá của môn học, cần chú ý kiểm tra năng lực vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề về kỹ năng sống; nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong học tập và thực tiễn cuộc sống.  

7. Đổi mới hình thức và nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn :

Đổi mới việc sinh hoạt tổ chuyên môn, tăng cường theo hướng trao đổi, thảo luận về các chủ đề, nội dung giảng dạy, rút kinh nghiệm, tháo gỡ khó khăn vướng mắc khi giảng dạy.

- Thực hiện một số chuyên đề nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng bộ môn. Chuyên đề nên xuất phát từ thực tế giảng dạy, thiết thực, phù hợp và có tính ứng dụng cao. Tổ chuyên môn cần tổ chức rút kinh nghiệm kịp thời sau từng bài dạy, sau mỗi lần thực hiện chuyên đề.

- Tổ chuyên môn cần có sự thảo luận, thống nhất về nội dung bài dạy; xây dựng đề kiểm tra - đánh gía học sinh; đổi mới trong dạy và học.

- Tiếp tục tổ chức dự giờ, trao đổi, rút kinh nghiệm sau mỗi bài, nhất là những bài có dung lượng kiến thức nhiều. Chú ý thảo luận cụ thể, chi tiết từng mục, từng bài, theo yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học. Các giáo viên lần đầu tiên dạy các lớp 9,12 và giáo viên mới vào nghề cần tích cực dự giờ và tranh thủ sự góp ý chia sẻ kinh nghiệm của đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường.

- Xây dựng biện pháp nâng cao chất lượng học tập bộ môn của học sinh ngay sau khi nhà trường tổ chức khảo sát chất lượng đầu năm học. Đối với học sinh các lớp 9 và lớp 12 cần xây dựng kế hoạch ôn tập để học sinh tham gia tốt kỳ thi TNTHPT, xét TNTHCS hoặc  tuyển sinh vào lớp 10. 

- Ngay từ đầu năm học 2011-2012, tổ chuyên môn cần xây dựng kế hoạch phụ đạo, bồi dưỡng đối tượng học sinh yếu-kém, động viên khích lệ để các em có ý thức, động cơ học tập đúng đắn. Chú ý   phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi ở các lớp 6, 7, 8,9, 10 và  11.

 - Đối với các trường vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc, các trường có chất lượng đầu vào thấp cần xây dựng kế hoạch phụ đạo sớm, chọn lựa nội dung ôn tập phù hợp đối tượng, nhất là ở các lớp đầu cấp và cuối cấp.

                     - Xây dựng “Nguồn học liệu mở” (Thư viện) bộ môn phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu; chia sẻ các tài liệu tham khảo, bài giảng, kinh nghiệm cho đồng nghiệp.Các tổ chuyên môn cần nghiên cứuđề xuất với Lãnh đạo nhà trườnghỗ trợcác điều kiện thiết yếu và phù hợp với điều kiện của nhà trườngnhằm phục vụ tốt cho hoạt động dạy và học bộ môn 

8. Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi

Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Ngữ văn, coi đây là nhiệm vụ chung của mọi loại hình trường lớp.

   a. Nội dung, chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Ngữ văn THCS

     - Về kiến thức:  kiến thức bộ môn toàn cấp học tính đến thời điểm thi.

     - Về cấu trúc đề thi học sinh giỏi môn Ngữ văn năm học 2011 – 2012

  + Hình thức: Tự luận

  + Số lượng câu hỏi: 3 câu

  + Phạm vi kiến thức: nghị luận văn học, nghị luận xã hội và Tiếng Việt.

   b. Nội dung, chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Ngữ văn THPT:

                 - Toàn bộ kiến thức trong chương trình chuẩn và chương trình nâng cao lớp 10, 11, 12 tính đến thời điểm thi và một số chuyên đề chuyên sâu trọng tâm của khối 10, 11, 12 đã được giới thiệu trong đợt tập huấn ngày 11, 12, 13/8/2011.

                 - Cấu trúc đề thi học sinh giỏi môn Ngữ văn năm học 2011 – 2012 ( tương tự cấu trúc đề thi chọn học sinh giỏi quốc gia) :

+ Hình thức: Tự luận

+ Số lượng câu hỏi: 2 câu

+ Phạm vi kiến thức: nghị luận văn học (kết hợp kiến thức lý luận văn học) và nghị luận xã hội.

Trên đây là một số hướng dẫn thực hiện việc giảng dạy môn Ngữ văn trong năm học 2011 – 2012. Những kiến nghị đề xuất liên quan đến bộ môn đã thông qua trao đổi trong tổ chuyên môn xin gửi về phòng Giáo dục trung học- Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng hoặc liên hệ trực tiếp với chuyên viên chỉ đạo bộ môn Ngữ văn.

Nguồn tài liệu bộ môn Ngữ văn: Giáo viên có thể truy cập tại Website  ”gdtrhlamdong.tk ”

Sở Giáo dục và Đào tạo đề nghị các đơn vị triển khai Hướng dẫn thực hiện bộ môn Ngữ văn  đến giáo viên trong tổ chuyên môn và tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên thực hiện tốt các nội dung nêu trên.

                                                                      PHÒNG GIÁO DỤC TRUNG HỌC

Tác giả bài viết: Bùi Văn Khoa

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
Khai giảng 2012-2013
13 photos | 10350 view

+ Xem tất cả

Danh ngôn cuộc sống

Bogiaoducdaotaosogiaoduclamdonggiaoviennet1

TRA CỨU TỪ ĐIỂN


Tra theo từ điển:


Ý kiến thăm dò

Bạn thấy website nhà trường như thế nào?

Giao diện đẹp và phù hợp với giáo dục

Cấu trúc về module và blog phù hợp

Nội dung phong phú và có cập nhật thường xuyên

Tất cả các ý kiến trên

Thống kê truy cập website

Đang truy cậpĐang truy cập : 3


Hôm nayHôm nay : 200

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 200

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 3459833

Thành viên